Temel Yaşam Desteği:Bir İnsan Nasıl Kurtarılır? - Sağlık Dünyam

Temel Yaşam Desteği:Bir İnsan Nasıl Kurtarılır?


Temel Yaşam Desteği Nedir?




Temel yaşam desteği solunumu durmuş kişinin hava yolu açıklığının sağlanarak yapılan müdahale ile akciğerlerine oksijen gitmesinin sağlanması ve kalp masajı ile dolaşımın geçici olarak mekanik olarak dış müdahale ile sağlanması anlamına gelmektedir.

Temel yaşam desteği gerekli durumda ilk yardım müdahalesinde bilinmesi gereken yöntemdir.

Temel yaşam desteği basamakları şunlardır:

A-)Öncelikle Güvenlik:

Temel yaşam desteğinde, ilk yardıma başlamadan önce öncelikli olarak kendinizin ve hastanın güvenliğini sağlamalısınız.Siz güvende değilseniz müdahale de yapamazsınız.Örneğin bir kaza geçirilmiş ve hasta trafik ortasında kalmış olabilir.Çevredeki insanları ve araçları uyarıp önce güvenliği sağlamalısınız.

B-)Yanıtsızlığı Değerlendirin:

Bilinç açık mı?
Solunumu var mı?
Dolaşım var mı?

Eğer kişinin bilinci kapalıysa,solunumu aoganal veya hiç yoksa,nabız hissedilemiyorsa  genelde arrest(kalp krizi) olarak değerlendirilir. Eğer müdahale yapılamıyorsa sağlık ekipleri gelene kadar hastanın durumu sık sık değerlendirilir.

Eğer müdahale yapılabiliyorsa hemen temel yaşam desteğine başlanmalıdır.

Erişkin Temel Yaşam Desteği Nasıl Yapılır?



Kişiye iyi misiniz diyerek ve omzuna hafifçe dokunularak bilinç kontrolü yapılır.
Bilinç Kontrolü


a-)Cevap alınıyorsa ve bilinç açıksa kişi güvenli bir ortamdaysa olduğu pozisyonda bırakılır.Sorunun ne olduğu anlaşılmaya çalışır.Gerekirse yardım çağırılır.

b-)Dolaşımı ve solunumu etkili fakat bilinç kapalıysa kişi koma pozisyonuna getirilir.

Koma Pozisyonu Nasıl Verilir?



Kişinin solunum yolunun açık olduğundan ve dolaşımın normal olduğundan emin olunduğu anda pozisyon vermeye başlanabilir.

İlk önce hasta sırt üstü yatırılır.Kişinin yanına diz üstü çökülür.Müdahaleyi yapacak kişiye yakın olan kol abduksiyon(vücuttan uzaklastırma) pozisyonuna,ön kolda 90 ° lik açıyla fleksiyona(ön kolun öne doğru kırılması) getirilir.

Karşı taraftaki el, el sırtı hastanın yanağına gelecek şekilde dayanır.Daha sonra karşı taraftaki diz fleksiyona getirilir ve hasta omuz ve dizinden kavranarak kurtarıcının tarafına çevrilir.

c-)Bilinç açık ama solunum sıkıntılıysa hemen yabancı cisim aspirasyonu(yabancı bir cismin solunum yolunu tıkaması) durumu akla gelmelidir.Hastaya boğuluyor musunuz diye sorulur.Ses çıkaramıyorsa Heimlich manevrası uygulanır veya her iki skapula arasına el ayasıyla sertçe vurulur.Bu sırada bilinç kapanırsa hemen CPR'a(kalp masajı) başlanır.

Heimlich Manevrası Nasıl Yapılır?



Heimlich manevrasına başlarken ilk öncelikle kişiye ayakta durur pozisyonda arkadan sarılınır.Bir el midenin üstüne gelecek şekilde yumruk yapılır.Diğer el de önüne alınarak bilekten kenetlenir.Daha sonra yumruk yapılan el yukarı ve içe olacak sekilde çekilir.Bu işlem cisim çıkana kadar devam ettirilmelidir.

Buradaki amaç mideye yapılan basıncın arttırılarak iç basıncın arttırılması dolayısıyla akciğerin de basıncının arttırılıp yukarı doğru yaptığı hamleyle yabancı cismin soluk borusundan atılmasıdır.Eğer kişi yerdeyse ve kaldırmak mümkün değilse heimlich manevrası yattığı yerden de pasif olarak yapılabilir.Bebeklerde ise kemik gelişimi tamamlanmadığı için bu haraketi yapmak mümkün değildir.Bundan dolayı bebeklerde yabancı cisim aspirasyonunda tercih edilen seçenek iki skapula arasına vurulmasıdır.

 
Heimlich Manevrası





d-)Eğer kişi hiçbir şekilde cevap vermiyor ve bilinci kapalıysa ilk yardıma başlanmadan önce hemen 112 aranır ve sonrasında erişkin bir kişiyse; 

C(Circulation,Dolaşım)

A(Airway,Havayolu)


B(Breathe,Solunum)

 sırasına uyularak müdahaleye başlanır. 
 

C(Circulation,Dolaşım)



Karotis Arterden Nabız Kontrolü

İlk öncelikle nabız kontrolü yapılır.Aslında sağlık personeli olmayana çok önerilmez.Çünkü kişi nabız attığı halde solunuma göre yanlış göğüs kompresyonuna başlayabilir.

Kişi ilk önce sırt üstü yatırılabiliyorsa yatırılır.Daha sonra karotis arterden işaret ve orta parmak birleştirilerek maximum 10 saniye süreyle nabız bakılır.10 saniye içinde nabız alınamadıysa veya emin olunmadıysa hastanın kardiyak arrest (kalp krizi) geçirdiği kabul edilir ve hemen göğüs kompresyonuna(kalp masajı) başlanır.

Göğüs kompresyonunun efektif bir şekilde yapılması için;

1-)Hastayı sert bir zemin üzerine yatırın.

2-)Sternumun alt yarısına el ayanızı koyun.

3-)Diğer elinizi de üzerine yerleştirin ve parmaklarınızı kenetleyin.

4-)Göğüs duvarını en az 5 cm çökecek şekilde hızlı ve güçlü basın.

5-)Göğüs kafesinin geri gevşemesine izin verin.

6-)Dakikada en az 100 bası yapın.

7-)Dirseklerinizin bükülmemesine özen gösterin.

8-)Kompresyonlara minimal ara verin.

9-) Kompresyon/ventilasyon oranı: 30:2 ve 5 tur olmalıdır.Yani 30 kompresyonun peşine 2 kere ağızdan soluk verilmelidir.

10-)Efektif ve sürekli göğüs kompresyonu ile sağlanabilecek sistolik kan basıncı 60‐80 mmHg’ye çıkabilmektedir, diastolik basınç ise çok düşüktür.



Göğüs Kompresyonu



 A(Airway,Havayolu):

 Daha sonra 2.aşamaya yani airway(havayolu açıklığı) geçilir.Öncelikle bak-dinle-hisset yoluyla nefes alınıp alınmadığı kontrol edilir.Solunum gerçekşmiyorsa hava yolu açıklığı baş geri-çene yukarı veya çene itme manevrasıyla sağlanabilmektedir.Çene itme manevrası genelde sağlık personeli olmayan kişilere önerilmez.



Baş Geri-Çene Yukarı Manevrası Nasıl Yapılır?



İlk öncelikle boğazı sıkan kıyafet varsa serbestleştirilir.Daha sonra kişinin ağzı açılarak bakılır.Eğer bir cisim gözüküyorsa dikkatli bir şekilde çıkarılır.Görülmüyorsa ağız içine bir müdahalede bulunulmaz.Daha sonra bir elin üç parmağı alına,diğer elin de 2 yada 3 parmağı çene kemiğinin altına yerleştirilir ve baş geri çene yukarı itilir. Böylece kişinin soluk yolu doğru ve rahat pozisyona getirilmiş olunur.


Baş geri-çene yukarı ve çene itme manevrası


B(Breathe,Solunum)



Son olarak da 3.aşama yani solunum aşaması gerçekleştirilir.Normal bir nefes alarak ağızdan ağıza veya ağızdan buruna maskeyle 2 kez soluk verilir.

Her bir soluk 1 saniye içinde verilmelidir.Göğüs kafesinin soluk verme esnasında kalkması etkili soluk verildiğini gösterir. Soluk vermek için göğüs kompresyonlarına minimum ara verilmesi gerekir.Bu da 30 kompresyon 2 ventilasyon şeklinde belirtilmiştir.Eğer tek kurtarıcı varsa ilk 2 dakika sadece göğüs kompresyonu uygulanabilir.

 

 
  






Yorum Gönder

0 Yorumlar