Diabetes Mellitus(Şeker Hastalığı) Nedir,Tanı ve Takibi Nasıl Gerçekleşir? - Sağlık Dünyam

Diabetes Mellitus(Şeker Hastalığı) Nedir,Tanı ve Takibi Nasıl Gerçekleşir?

Tip 1 ve 2 diyabet
   Diabetes mellitus (DM), insülin sekresyonunda veya insülinin etki mekanizmasında veya her ikisindeki defektlerden ortaya çıkan hiperglisemi(yüksek şeker) ile karakterize edilen metabolik hastalıklar grubudur. Diyabet bazı alt gruplara ayrılmıştır.

1)Tip 1 diyabet: 

  Pankreastaki insülin salgılayan beta hücre hasarından kaynaklanan diyabet türüdür.Genellikle direk hücre hasarı olduğu için, insülin hiç salgılanamaz ve mutlak insülin eksikliğine yok açar. İnsülin direnci olmadığı için belli dönemlerde vücuda verilen insülin ile semptomatik olarak tedavi edilebilir. Juvenil diyabet olarak da adlandırılır. %10-15 arasında görülür.Tip 1 diyabetin de immun aracılıklı ve idyopatik iki türü vardır.

2)Tip 2 diyabet:

   Genellikle insülin rezistansı(direnci) ile karakterizedir. Ama ilerleyen dönemlerde buna tip 1 diyabetteki gibi insülin salgılanamama durumu eşlik eder. Yani insülin rezistansı olan sekretuar defekt oluşur. İnsülin direnci, insülin reseptörü/insülin reseptörü tirozin kinaz enziminin aktivitesinin bozulması, insülin reseptör sinyal iletimi(IRS-1, PI3-kinaz, bazı proteinler) aktivitesi bozulması, insülin reseptörü mutasyonu gibi durumlardan dolayı gerçekleşebilir. Erişkin diyabet olarak da adlandırılır. Tüm diyabetlilerin %90'ını oluşturur.Ayrıca Tip 2 diyabetli insanlarda inkretin etki azalmıştır.Orta derecede bir GLP-1 hiposekresyonu bulunmaktadır.

3)Diğer spesifik tipler:

A.Beta hücre fonksiyonunda genetik
defektler
B.İnsülin etki mekanizmasında genetik
defektler
C.Ekzokrin pankreas hastalıkları
D.Endokrinopatiler
E.İlaç veya kimyasal bileşiklerle
indüklenen tipler
F.Enfeksiyonlar
G.Yaygın olmayan immün aracılıklı diabet
H.Diabetle ilişkili diğer genetik sendromlar

4)Gestasyonel diabetes mellitus(GDM):Hamilelik döneminde görülen geçici diyabet türüdür.

Tanı Kriterleri: 

Tanı Kriteri 1: 
  En az 8 saat süreyle kalori alınmaması durumunda açlık plazma konsantrasyonu 140 mg/dl'nin üstünde olursa ve buna diyabetin diğer semptomları eşlik ederse diyabet tanısı konulabilir.Eğer 126 mg/dl ile 140 mg/dl arasındaysa da diyabet riski var anlamını taşıyan prediyabet tanısı konulur.

Diyabetin klasik semptomları :
 
Poliüri:Normalden fazla idrar yapma anlamına gelir.

Polidipsi:Normalden fazla su içme anlamına gelir.

Açıklanamayan kilo kaybı 


Tanı Kriteri 2: 

 OGTT(Oral Glikoz Tolerans Testi) yani şeker yüklemesinden 2 saat sonra plazma glikoz değeri 200 mg/dl üstünde olursa diyabet tanısı konulabilir. 140 mg/dl-200 mg/dl arasında da prediyabet tanısı konur.
Bu iki kriterden birisi onaylanırsa ve ertesi gün teyit edilirse diyabet tanısı daha iyi bir şekilde konulabilir.

Tanı Kriteri 3: 

  Glikozillenmiş hemoglobin yani HbA1c ölçümüyle de diyabet araştırılabilir. Eğer HbA1c değeri %6.5'tan yüksekse risk var anlamına gelir. Hatta diğer test ve bulgularla diyabet tanısı koyulabilir.Eritrositlerin yarılanma ömrü 120 gün olduğu için daha uzun süreli olarak diyabet takip edilebilir.Ayrıca bu konuda iyi cihazlar geliştirilmiştir.Test öncesinde açlık gerektirmez. Glikoz testlerine göre daha az biyolojik varyasyon gösterir. Bu gibi sebeplerden dolayı diğer testlere kısmi olarak üstünlüğü vardır. Ayrıca HbA1c ile diyabetik retinopati arasında yakın ilişki olduğu da ortaya konmuştur.

 Tip 2 diyabetlilerin %50'si tanı almamıştır. Epidemiyelojik verilere göre, retinopati, tip 2
tanısı konulmadan en az 7 yıl önce gelişmeye başlar. Hiperglisemi, mikro ve makrovasküler
hastalıklara sebep olduğundan tanı almamış diyabet ciddi bir problemdir. Bu yüzden asemptomatik ve tanı almamış bireyler için de bazı diyabet test kriterleri vardır.


1)45 yaş ve üzerindeki, özellikle BMI (beden kitle indeksi) ≥25 kg/m2 olan bireylerde, diabet testi yapılmalıdır. Normalse , 3'er yıllık peryotlarla tekrarlanmalıdır. 

2)Fazla kilolu ve obez (BMI≥25 kg/m2 ) ve aşağıdaki risk faktörlerine sahip bireylerde daha genç yaşlarda diabet testi yapılmalıdır:

Diyabetli birinci derceden akrabası olmak
Fiziksel inaktif davranışlı olmak
Yüksek riskli bir etnik popülasyonun üyesi olmak
>4 kg lık bebek doğurmuş olmak veya GDM tanısı almış olmak
Hipertansif (≥140/90) olmak
Polikistik over sendromlu (PCOS) olmak
HDL-K <35 mg/dl ve/veya TG ≥250 mg/dl olmak
Önceki test işleminde IGT veya IFG li olmak
Vasküler hastalık hikayesi mevcut olmak 


Diyabetin bazı komplikasyonları: 

Hiperglisemi
Mikrovasküler komplikasyonlar 
Glikozüri
Diyabetik nefropati 
Osmotik diürez
Diyabetik nöropati
Hiperlipidemi
Diyabetik retinopati
Ketonüri
Makrovasküler komplikasyonlar
Asidoz
Ateroskleroz
Polidipsi, Poliüri,Polifaji

                  


Diyabetli bireyde görülen komplikasyonlar

                                  


 

Yorum Gönder

0 Yorumlar