Otoimmun Hastalık Nedir? Otoimmün Hastalıklar Nelerdir? - Sağlık Dünyam

Otoimmun Hastalık Nedir? Otoimmün Hastalıklar Nelerdir?

Otoimmün Hastalık Nedir?



Otoimmün hastalık basit olarak,vücudun kendi kendine saldırması olarak tanımlanabilir.

Otoimmün hastalık, adı üzerinde vücudumuzun immün(bağışıklık)sisteminin aşırı çalışıp kontrolden çıkması ve artık sadece tehlikelere karşı değil kendi hücrelerimize de saldırması olarak tanımlanabilir.

Bağışıklık sistemi hücreleri başlıca kanda ve dokuda bulunan lökosit(akyuvar) olarak adlandırılan nötrofil,makrofaj,monosit,lenfosit,nature killer (NK) hücresi gibi hücrelerden oluşur.

Normalde dokuya herhangi bir enfeksiyon etkeni girdiğinde bu hücreler kandan dokuya doğru göç etmeye başlar ve orada bir immun yanıt oluşturarak (Bu çoğunlukla makrofaj ve nötrofıl tarafından yapılan fagositoz yanı bakteriyi hücre içine alıp parçalama şeklinde gerçekleşir.) enfeksiyon etkenini ortadan kaldırır.

İşte bu cevap eğer aşırı ve dengesiz olursa kendi doku ve hücrelerimize sıçrayıp kendimizde de hasarlar meydana getirebilir.Bunlara genel olarak aşırı tip hipersensitivite reaksiyonları denir.

Otoimmün hastalıkların nedeni tam olarak bilinmemektedir.Ama en çok suçlanan faktör genetik ve ailede başka birinde bu hastalığın olmasıdır.Ayrıca bu tip hastalıklar kadınlarda ve bazı ırklarda daha fazla görülmektedir.

85'ten fazla otoimmün hastalık tipi tanımlanmıştır ve bu sayı her geçen gün artmaktadır.Bu yüzden hastalığın tanısını koymak bazı durumlarda sıkıntılı olabilir.

Otoimmun hastalıkların genel belirtileri yorgunluk,kas ağrıları,hafif ateş yükselmesi ve kızarıklık,ödem,ağrı ve o bölgede sıcaklık artışına sebep olan iltihaptır.

Hastalık bazı durumda iyileşebilirken,daha kötüye de gidebilir.Bazen de iyileşmiş gibi gözükse de remisyon ve atak denilen bir döneme girer.Yani belli bir süre iyiyken,bir süre sonra hastalık tekrar alevlenir.

Tedavi otoimmün hastalık tipine göre değişse de genel olarak kortikosteroid (kortizol) veya immün baskılayıcı ilaçlarla yapılır.

Otoimmün Hastalıklar Nelerdir?




Otoimmün hastalık listesini baştan yazmaya kalksak,çok fazla hastalığı sıralamamız gerekir.Bazı hastalıklar,toplumda daha sık olarak gözlenmektedir.

İşte bunlardan bazıları şunlardır: 


1-)Romatoid Artrit



Romatoid artritte hastanın bağışıklık sistemi, eklemlere bağlanan antikorlar üretir. Bağışıklık sistemi hücreleri daha sonra eklemlere saldırarak iltihaplanma, şişme ve ağrıya neden olur. Eğer tedavi edilmezse, romatoid artrit yavaş yavaş kalıcı eklem hasarına neden olur. Romatoid artrit için tedaviler arasında, immün saldırıyı azaltan çeşitli oral veya enjekte edilebilir ilaçlar vardır.

2-)Sistemik Lupus Eritematozus (Lupus Hastalığı)



Lupuslu insanlar da vücuttaki dokulara yapışabilen otoimmün antikorlar geliştirirler. Eklemler, akciğerler, kan hücreleri, sinirler ve böbrekler lupusta sıklıkla etkilenir. Tedavi genellikle günlük oral prednizon (bir tür kortikosteroid ilaç) veya bağışıklık sistemi fonksiyonunu azaltan başka bir steroid ilaçla yapılır.

3-)İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBH)



İnflamatuar bağırsak hastalıklarında,bağışıklık sistemi bağırsakların duvarına saldırır ve bu da diyare, rektal kanama, artmış bağısak hareketleri, karın ağrısı, ateş ve kilo kaybına neden olur. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı İBH'nin iki ana formudur. Oral ve enjekte edilmiş immün baskılayıcı ilaçlar inflamatuar bağırsak hastalıklarını tedavi edebilir. (Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığı Hakkında Ayrıntılı Bilgi)

4-)Multipl Skleroz (MS)



Multipl sklerozda, bağışıklık sistemi sinir hücrelerine saldırır.Bunun sonucunda ağrı, körlük, güçsüzlük, zayıf koordinasyon ve kas spazmları gibi semptomlara neden olabilir. İmmün sistemi baskılayan çeşitli ilaçlar, multipl sklerozu tedavi etmek için kullanılabilir.

5-)Tip 1 Diyabet



İmmün sistem antikorları, pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırır ve yok eder. Genç erişkinlik döneminde, tip 1 diyabetli insanlar kan şekerini kontrol altına almak için insülin enjeksiyonlarına ihtiyaç duyarlar.

6-)Guillain-Barre Sendromu



Bağışıklık sistemi, bacaklardaki kasları kontrol eden sinirlere ve bazen de kollara ve üst gövdeye saldırır. Bu durum da bazen ciddi olabilen zayıflık durumuna neden olur. Kanın plazmaferez adı verilen bir prosedürle filtrelenmesi ve değiştirilmesi Guillain-Barre sendromunun ana tedavisidir.

7-)Kronik Enflamatuar Demiyelinizan Polinöropati



Guillian-Barre sendromunda olduğu gibi bu hastalıkta da bağışıklık sistemi sinirlere saldırır.Ancak semptomlar çok daha uzun sürelidir. Erken teşhis ve tedavi edilmediğinde hastaların yaklaşık % 30'u tekerlekli sandalyeye mahkum olabilir. Ana tedavisi ise yine plazmaferezdir.

8-)Sedef Hastalığı



Sedef hastalığında, T hücreleri adı verilen aşırı aktif bağışıklık sistemi hücreleri, deride toplanır. Bağışıklık sistemi aktivitesi, cilt hücrelerinin hızla yok olmasını teşvik ederek cilt üzerinde gümüş rengi ve pullu plaklar üretir.

9-)Graves Hastalığı



Graves hastalığında,bağışıklık sistemi, fazla miktarda tiroid hormonunun kana salınması için (hipertiroidizm) tiroid bezini uyaran antikorlar üretir. Graves hastalığı belirtileri şişkin gözler, kilo kaybı, sinirlilik, huzursuzluk, hızlı kalp atışı, zayıflık ve saç dökülmesi olarak sayılabilir. Graves hastalığını tedavi etmek için genellikle ilaç veya cerrahi ile tiroid bezi işlevi durdurulur veya tiroid bezi direkt çıkarılır. (Diğer Tiroid Hastalıkları Nelerdir?)

10-)Hashimoto Tiroiditi



Bağışıklık sistemi tarafından üretilen antikorlar, tiroid hormonu üreten hücreleri yavaşça yok ederek, tiroid bezine saldırır. Bu hastalıkta,Graves'in tersine genellikle aylar ile yıllar arasında değişen düşük tiroid hormon seviyeleri (hipotiroidizm) gözlenir. Belirtileri yorgunluk, kabızlık, kilo alımı, depresyon, kuru cilt ve soğuğa duyarlılıktır. Tiroid bezi alındıktan sonra günlük oral sentetik tiroid hormon hapı (Levotiron) alınması normal vücut fonksiyonlarını geri kazandırır.

11-)Myastenia Gravis



Myastenia Gravis hastalığında, antikorlar sinirlere bağlanır ve kasları gerektiği gibi uyaramazlar. Hareket ile kötüleşen zayıflık, myastenia gravis'in başlıca belirtisidir. Mestinon (pyridostigmine), myastenia gravis tedavisinde kullanılan ana ilaçtır.


12-)Vaskülit



Bağışıklık sistemi vaskülitte kan damarlarına saldırır ve zarar verir. Vaskülit herhangi bir organı etkileyebilir, bu nedenle belirtiler çok değişkendir ve vücutta hemen hemen her yerde olabilir. Tedavi, genellikle prednizon veya başka bir kortikosteroid ile bağışıklık sistemi aktivitesinin azaltılmasıdır.(Vaskülit Nedir?)

Antijen ve antikorun birleşip organ duvarına çökmesi ve hasar vermesi,otoimmün hastalıkların mekanizmalarından biridir.



 

Yorum Gönder

0 Yorumlar