Buz Yanığı Hakkında Bilmeniz Gerekenler: Belirtileri,Nedenleri,Tedavisi - Sağlık Dünyam

Buz Yanığı Hakkında Bilmeniz Gerekenler: Belirtileri,Nedenleri,Tedavisi





Buz Yanığı Nedir?




Buz Yanığı Aşırı Soğuğa Maruz Kalma Sonucu Gelişir ve Büyük Sorunlara Yol Açabilir

Hem sıcak hem de soğuk kişinin cildini yakabilir. Şiddetli soğuğa maruz kalma ciltte hasara neden olursa, buna buz yanığı,soğuk yanığı veya soğuk ısırması denir.

Donma sıcaklıklarındaki buz küpleri veya buz torbası gibi aşırı soğuk bir şeyle uzun süre temasta olmak cilt dokusuna zarar verebilir.

Bu yazıda buz yanığı belirtileri,buz yanığı sebepleri,ciltte buz yanığı izi,buz yanığı nasıl geçer,buz yanığı tedavisi,buz yanığı ne zaman geçer ve daha birçok konu anlatılacaktır.





Buz Yanığı Belirtileri



1-)Kırmızı, beyaz veya gri ten

2-)Ağrı

3-)Cilt üzerinde kabarcıklar

4-)Uyuşma

5-)Karıncalanma

6-)Kaşıntı

7-)Ciltte sertleşme





Buz Yanığı (Soğuk Yanığı) Sırasında Ciltte Ne Olur?



1-)Cilt hücrelerinde su donmaya başlar.

2-)Donmuş su, cilt hücrelerine zarar veren buz kristalleri oluşturur.

3-)Kan damarları daralır ve bölgeye oksijen verilmesi azalır.

4-)Kan pıhtıları oluşabilir, bu da kan akışını ve oksijeni daha da kısıtlar.

5-)Soğuk kanın pıhtılaşmasına neden olan proteinleri etkilerse kanama oluşabilir.





Buz Yanığı Nedenleri ve Risk Faktörleri



Aşırı soğuğa maruz kalmak kan damarlarının daralmasına sebep olur.

Azalan kan akımı öncelikli olarak kalp,beyin gibi hayati organlara yönlendirilir.Bu nedenle ellerin, ayakların ve parmakların soğuktan kaynaklanan yaralanmalara eğilimi artar.

Buz yanıklarının nedenleri arasında şunlar vardır:

1-)Donma sıcaklıklarına uzun süre maruz kalma

2-)Rüzgara ve aşırı yüksek yerlerdeki soğuklara maruz kalma

3-)Uzun süre boyunca buz torbası gibi donmuş bir cisimle doğrudan temas

Bir kişinin buz yanığı yaşaması olasılığını artırabilen diğer faktörler şunlardır:

1-)Kış sporlarına katılmak

2-)Sigara içmek

3-)Beta blokerler gibi kan akışını kısıtlayan ilaçların alınması

3-)Diyabet veya periferik vasküler hastalık gibi dolaşımı bozan durumlar

4-)Periferik nöropati gibi dokunma duyusunda kayba sebep olan hastalıklar

5-)Raynaud sendromu

Küçük çocuklar ve yaşlılar, vücut sıcaklıklarını daha etkin bir şekilde ayarlayamadıklarından ve daha hızlı ısı kaybettikleri için buz yanığı için daha yüksek risk taşırlar.


Alkol veya uyuşturucunun etkisi altında bulunan insanlar, soğuk soğuğu algılamada sorun yaşayabilirler buzun yanığına neden olabilecek soğukta maruz kalma durumunu hemen fark etmeyebilir.





Buz Yanığını Önleme



Buz yanıklarını önlemek için, soğuk veya yüksek hızlı rüzgarlar için uygun kıyafetler giyilmelidir.


Ayrıca, bir buz torbası kullanırken, doğrudan cilde temas etmemelidir. Buz torbası ile cilt arasına bir bez veya havlu koymak buz yanığını önlemeye yardımcı olabilir.






Ciltte Buz Yanığı İzi



Buz yanığını yaşamış kişilerin aklına hemen ciltteki buz yanığı nasıl geçer,buz yanığı geçer mi,buz yanığı iz bırakır mı gibi sorular gelmeye başlar. Buz yanığının, cildin hangi katmanlarını etkilediğine bağlı olarak yara izi oluşma olasılığı değişir.

Buz yanıkları skarlaşmaya yani iz kalmasına neden olabilir. Ciltte iz kalma olasılığı, buz yanığı bölgesi ve kaç doku katmanının etkilendiği gibi birçok faktöre bağlıdır.

Cilt birkaç katmandan oluşur. Bunlara epidermis olarak bilinen bir dış katman ve dermis olarak adlandırılan bir alt katman dahildir. Bu katmanların altında kasları, tendonları ve diğer bağ dokularını içeren dokular bulunur.


Bir yanık sadece epidermise nüfuz ederse, önemli bir yara izi bırakmayabilir. Bununla birlikte, dermisi veya altındaki dokuları etkileyen yaralanmalar, iz bırakabilen daha karmaşık yaralardır.





Buz Yanığı İlk Yardım ve Tedavisi Nedir? Soğuk Yanıklarına Ne İyi Gelir?



Bir buz yanığı meydana geldiğinde,  hemen aşağıdaki işlemler uygulanmalıdır:

1-)Soğuktan uzaklaşmak veya buz yanığına neden olan eşyayı veya nesneyi vücuttan uzaklaştırmak

2-)Islak kıyafetlerin çıkarılması

3-)Daha fazla hasarı önlemek için alana dokunmaktan veya ovalamaktan kaçınmak

4-)Yaralanan bölgedeki yabancı cisimleri yavaşça uzaklaştırmak

5-)Etkilenen bölgeyi 37–39 ° C suya batırarak ısıtmak

6-)Battaniye veya sıcak kompres uygulamak

7-)Gerektiğinde her 20 dakikada bir sıcak uygulama işleminin tekrarlanması

Buz yanığından etkilenen bölge ısındıktan sonra aşağıdakiler yapılmalıdır:


1-)Cildi kir ve mikroplardan korumak için gazlı bez kullanmak

2-)Sıvı kaybını engellemek için bir yandan su içmek

3-)Gerekirse bir ağrı kesiciyi almak

4-)Aloe vera gibi yatıştırıcı bir merhem uygulamak

5-)Bir tetanoz atışının gerekliliği hakkında tıbbi yardım almak


6-)Aşırı sıcak yaralanmayı daha da kötüleştirebileceğinden, çok sıcak su veya hava kullanmak yerine cildi yavaş yavaş ısıtmak çok önemlidir.

Soğuk yanığı ilk yardımı oldukça önemli olabilmektedir.Hatta soğuk yanığı nasıl geçer sorusuna cevap verilirken yapılan ilk yardıma göre soğuk yanığının ne zaman geçeceği,nasıl geçeceği değişecektir.

Buz yanığının ne zaman geçeceği yanığın şiddetine ve tedavisine bağlıdır.Bunun en doğru cevabını doktorunuz verecektir.

Buz yanığına ne sürülür sorusu da buz yanığı geçiren kişilerin aklına takılan sorulardandır.Silverdin krem,yanıkta daha sonra enfeksiyon gelişimini önlemek için sık kullanılan yanık kremlerindendir.







Ne Zaman Doktora Görünmek Gerekir?




Genellikle çok derin olmayan yüzeyel buz yanıkları ilk yardım kullanılarak evde tedavi edilebilir. Soğuk ısırması olarak da adlandırılan buz yanıkları, genellikle daha fazla tıbbi yardıma ihtiyaç duymadan iyileşir.

Ancak daha ciddi buz yanıklarında, bir doktora görünmek ve hastanede tedavi gerekebilir.

Ciddi bir buz yanığının belirti ve semptomları şunlardır:

1-)Cilt renginde belirgin değişme

2-)Uzun süren cilt hissizliği

3-)Isınma işlemi uygulandıktan sonra da soğuk ve sert olan cilt

4-)Etkilenen vücut kısmının işlevinde bozukluk

5-)Kan dolu kabarcıklar

6-)Cisim yaralanmasıyla birlikte olan buz yanığı

Bu işaretler cildin altındaki dokunun da etkilendiğini gösterir.

Herhangi bir enfeksiyon belirtisi de tıbbi tedavi gerektirecektir. 

Aşağıdaki belirtilerle karşılaşırsa kişi doktora görünmelidir:

1-)Yanık renginde değişiklikler

2-)Yanık bölgesinden irin sızıntısı veya yeşil akıntı

3-)Ateş

4-)Gittikçe artan ağrı


Etkilenen bölge pembe veya kırmızı yerine beyaz, koyu veya gri kalırsa ve ısınırken karıncalanmaya veya yanmaya başlamazsa, bu tıbbi müdahale gerektiren daha geniş bir hasara işaret edebilir.


Buz Yanığı Aşamaları



1-)Soğuma aşaması, buz torbaları gibi buz yanığına sebep olacak maddenin cilde değmesiyle başlayan ilk aşamadır.

2-)2.aşama olan yanma hissi, soğuğun artık ciltte epidermis tabakasındaki sinirlere kadar ulaştığını gösterir.

3-)Cildin kırmızılıktan beyaza dönme ve soluklaşma aşaması, yüzeydeki epidermis hücrelerinin hasarlandığını ve işlevini kaybettiğini gösterir.

4-)Uyuşma, buz yanığının daha derin dokulara ulaştığının bir işaretidir ve cilt mavimsi beyaz bir tona döner.

Buz Yanığı Ne Kadar Hasar Verir?



Buz yanığı, cilt donduğunda oluşur ve diğer yanıklarda olduğu gibi üç derece yanık vardır. 

Birinci derece soğuk yanığında, donma, karıncalanma ve rahatsızlık hissedersiniz, ancak yanık alanı ısındığında her şey normale döner. 

İkinci derece donmalarda ciltte kabarcıklar oluşur, ancak sonunda iyileşir. 

Üçüncü derece soğuk yanıklarında, cilt dokularında kalıcı hasar kalır. Etkilenen alan siyah veya sarıya dönebilir, kırmızı kabarcıklar oluşabilir ve cilt kendini toplayana kadar o bölgede his kaybolur. 
Üçüncü derecede yanıkta, zonklayan ağrı,kaşıntı ve yanma hissi başlar ve skar dokusu oluşumu birkaç gün hatta aylarca sürebilir.




Yorum Gönder

2 Yorumlar

  1. Aklımda buz yanığı ile ilgili çok soru vardı fakat yazınızı okuyunca gerçekten tüm sorulara cevap buldum. Bu yararlı bilgiler için sonsuz teşekkür ederim. Elleriniz dert görmesin. Umarım yanığım geçer kısa sürede.

    YanıtlaSil
  2. konuyu baştan sona kadar okudum dikkatimi cezbetti, buz yanığı ile ilgili gerçekten aydınlatıcı bir konu olmuş fikir sahibi olmamda etken oldu teşekkür ederim..

    YanıtlaSil