Pnömoni(Zatürre) Nedir? Belirtileri,Tedavisi,Sebepleri,Tipleri Nelerdir? - Sağlık Dünyam

Pnömoni(Zatürre) Nedir? Belirtileri,Tedavisi,Sebepleri,Tipleri Nelerdir?


Pnömoni(Zatürre) Nedir?



Zatürreli Akciğer Röntgen Görüntüsü

Zatürre (pnömoni), çeşitli olası nedenlerle akciğerlerin enfeksiyonu durumudur. Ciddi ve hayatı tehdit eden bir hastalıktır.

Normalde bakteriyel, viral veya fungal bir enfeksiyonla başlar.Akciğerler iltihaplanır ve akciğerlerin içindeki hava değişiminin gerçekleştiği küçük hava keseleri yani alveoller sıvı ile dolar.

Zatürre genç ve sağlıklı insanlarda da ortaya çıkabilirken asıl olarak 60 yaş üstü yaşlılar, bebekler, diğer hastalıkları olan kişiler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler için en tehlikelidir.


Bu yazıda zatürre(pnömoni) belirtileri, pnömoni tedavisi, pnömoni sebepleri, pnömoni çeşitleri, pnömoni teşhisi, bebek ve çocuklarda zatürre, pnömoni için kimler risk altında gibi birçok konu ve daha fazlası anlatılacaktır.


Zatürre Belirtileri



Pnömoni(zatürre) ilk belirtileri genellikle soğuk algınlığı veya gribe benzer. Kişide daha sonra yüksek ateş, titreme,balgam ve öksürük görülür.


Zatürrede ortak belirtiler şunlardır:



1-)Öksürük


2-)Paslı veya yeşil balgam ve balgamdan kaynaklı akciğerlerden gelen yoğun öksürük


3-)Ateş


4-)Hızlı nefes alma ve nefes darlığı


5-)Titreme


6-)Derin nefes alırken genellikle şiddetlenen göğüs ağrısı(plöritik ağrı)

7-)Hızlı nabız


8-)Yorgunluk ve halsizlik


9-)Mide bulantısı ve kusma


10-)İshal


11-)Terleme


12-)Baş ağrısı


13-)Kas ağrısı


14-)Özellikle yaşlı yetişkinlerde kafa karışıklığı veya deliryum


15-)Kötü oksijenlenmiş kandan kaynaklı koyu renkli veya morumsu cilt rengi veya siyanoz


Semptomlar diğer altta yatan koşullara ve pnömoni tipine bağlı olarak değişebilir.



Pnömoni (Zatürre) Tedavisi



Tedavi pnömoninin tipine ve şiddetine bağlı olarak değişir.

Bakteriyel pnömoni türleri genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir.
 

Viral kaynaklı pnömoni türleri genellikle dinlenme ve bol miktarda sıvı ile tedavi edilir. Antiviral ilaçlar influenzada(grip virüsü) kullanılabilir.
 

Fungal tipte pnömoni genellikle antifungal ilaçlar ile tedavi edilir.

Doktorlar genellikle zatürre belirtilerini yönetmeye yardımcı olmak için semptomlara yönelik ilaçları yazar. Bunlar genellikle ateşi ve ağrıları azaltmak, öksürükleri bastırmak için yazılmaktadır.

Ayrıca, bol sıvı içerek dinlenmek ve içmek çok önemlidir. Alınan su kalın balgam ve mukusu incelterek öksürmeyi kolaylaştırır.

Semptomlar özellikle kötü ise ve bir birey zayıflamış bir bağışıklık sistemine veya başka ciddi hastalıklara sahipse pnömoni için hastane yatışı gerekli olabilir.

Hastanede hastalar genellikle intravenöz(damar içi) antibiyotik ve sıvılarla tedavi edilir. Ayrıca solunumu çok kötü olan kişiler için ek oksijen kaynağı gerekebilir.



Bebek ve Çocuklarda Zatürre



Çoğu çocuğun bağışıklık sistemi onları pnömoniden koruyabilir. Ama yinede zatürre çocuk ve bebeklerde dönem dönem çok sık görülen bir hastalıktır.Bir çocuk zatürre gelişirse bu genellikle bir virüs kaynaklıdır.


Semptomlar genel belirtilere benzerlik gösterir:



1-)Nefes almada zorluk


2-)Düzgün beslenememe,yemek yememe veya bebekte emme isteksizliği


3-)Öksürme


4-)Ateş


5-)Sinirlilik


6-)Aşırı su kaybı


7-)Küçük çocuklar göğüslerindeki ağrıdan şikayet edebilirler ve öksürdükten sonra kusabilirler.

Tedavi bol miktarda dinlenmeyi ve düzenli sıvı alımını içerir. Doktor abdominal problemler(karın bölgesi problemleri) için reçetesiz ilaç önerebilir, ancak öksürük ilaçları çok yardımcı olmaz. Yetişkinler çocukların yanında özellikle de zatürreli bir çocuksa sigara içmemelidir.



Zatürre Sebepleri



Bakteriler ve virüsler pnömoninin başlıca nedenleridir. Pnömoniye neden olan mikroplar alveollere yerleşir ve kişi nefes aldıkça çoğalabilirler.

Pnömoni bulaşıcı olabilir. Pnömoniye neden olan bakteriler ve virüsler genellikle solunurm yoluyla kişiye bulaşır.Öksürme ve hapşırma yoluyla veya dokunarak paylaşılan nesnelerin üzerinden yayılabilirler.

Vücut, enfeksiyona saldıracak beyaz kan hücrelerini(akyuvar) gönderir. Bu yüzden hava keseleri iltihaplı bir duruma gelir.. Bakteriler ve virüsler akciğer keselerini sıvı ve irinle doldurur ve bu da pnömoniye neden olur.



Zatürre İçin Kimler Daha Çok Risk Altında?



1-)5 yaşın altında veya 65 yaşın üstündeki kişiler

2-)Sigara, büyük miktarda alkol veya her ikisini birden tüketen kişiler


3-)Kistik fibroz, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), astım, böbrekleri, kalbi veya karaciğeri etkileyen durumlar gibi altta yatan koşullara sahip olan kişiler risk altındadır.Örneğin AIDS, HIV veya kansere bağlı zayıflamış ve bozulmuş bir bağışıklık sistemine sahip olan kişiler.


4-)Gastroözofageal reflü hastalığı için ilaç kullanan kişiler


5-)Soğuk algınlığı veya grip enfeksiyonu geçirip yakın zamanda iyileşen kişiler


6-)Yetersiz beslenme alışkanlığı olanlar


7-)Yakın zamanda yoğun bakım ünitesinde kalanlar


8-)Bazı kimyasallara veya kirleticilere maruz kalanlar
 

9-)Genetik olarak yatkın olan kişiler 


Pnömoni Çeşitleri




Bakteriyel Pnömoni



Streptococcus Pneumoniae Bakterisi

Zatürrede en sık görülen neden, streptococcus pneumoniae (S. pneumoniae) bakterisidir, ancak birçok farklı bakteri pnömoniye neden olabilir.Bu bakterinin gerçekleştiği pnömoni genellikle tipik pnömoni olarak adlandırılır.

Viral Pnömoni



Bu, solunum sinsityal virüsü (RSV) ve grip olarak bilinen A ve B influenza virüsü tiplerinden kaynaklanabilir.Genellikle atipik pnömoniye sebep olur.


Aspirasyon Pnömonisi



Bir insan akciğerlere yiyecek, sıvı veya mide içeriğini soluduğu zaman meydana gelebilir. Bu tip zatürre bulaşıcı değildir.

Fungal Pnömoni



Bu, coccidioides fungusun neden olduğu vadi ateşi gibi bir durumla sonuçlanan pnömoni çeşididir.

Hastane Kaynaklı Pnömoni



Bu durum, başka koşullar için tedavi edilen hastalarda, örneğin bir solunum cihazına veya solunum cihazına bağlı olanlarda ortaya çıkabilir.
 

Zatürrenin nedeni ne olursa olsun, belirtiler ve semptomlar tıpatıp aynı olmasa da benzer olacaktır. 


Zatürreyi Önlemek



Pnömokok enfeksiyonu gelişme riski yüksek olan çocuklar ve yetişkinler için pnömoni aşısı önerilir.

Pnömoni aşısının yapılması gereken kişiler

1-)65 yaş ve üstü yetişkinler


2-)Diyabetli insanlar


3-)Kronik kalp, akciğer veya böbrek hastalığı olanlar


4-)Çok miktarda alkol tüketen veya sigara içen insanlar


5-)Dalaksız olanlar


6-)2 ila 64 yaşları arasındakiler, diğer tıbbi durumlarla birlikte, bu aşıya sahip olmaları önerilebilir.

Aşı, yaşlı erişkinleri pnömoniden tamamen koruyamayabilir, fakat kan ve beyin enfeksiyonları dahil olmak üzere, S. pneumoniae'nin neden olduğu pnömoni ve diğer enfeksiyonların gelişme riskini önemli ölçüde azaltabilir.

 
Aşılarla birlikte doktorlar şunları önermektedir:


1-)Düzenli el yıkama


2-)Öksürme veya hapşırma sırasında ağzı ve burnu kol ile kapamak


3-)Sigara içmekten kaçınmak


4-)Sağlıklı beslenmek


5-)Haftada 5 gün egzersiz


6-)Pnömonili kişilerin balgam veya öksürük parçacıklarından uzak durmak
 

Çoğu kişi 1 ila 3 haftada uygun tedaviyle pnömoniden iyileşir. Şiddetli zatürre riski olanlar, aşılarını yaptırmalıdırlar.



Zatürre Teşhisi



1-)Bir doktor semptomları ve tıbbi öyküyü sorar ve bir fizik muayene yapar.


2-)Göğüs röntgeni, bir pnömoni tanısını doğrulayabilir ve akciğerlerin hangi bölgelerini etkilediğini gösterebilir.

3-)Göğüsleri bir steteskopla dinlerken kaba solunum, hırıltı, çatırtı veya azaltılmış nefes sesleri duyuyorlarsa zatürreden şüphelenilebilinir.
 

4-)Doktor ayrıca kandaki oksijen seviyelerini nabız oksimetresi adı verilen parmağındaki ağrısız bir monitörle de kontrol edebilir.

5-)Göğüsün CT taraması daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir.

6-)Kan testleriyle beyaz kan hücresi sayısını ölçmek tanı yolunda yarar sağlar.Bu, enfeksiyonun ne kadar şiddetli olduğunu ve bir bakteri, virüs veya mantarın olası neden olup olmadığını belirlemenize yardımcı olur.

7-)Kan kültürleri, akciğerlerden mikroorganizmanın kan akışına yayılıp yayılmadığını ortaya çıkarabilir.

8-)Bir arteriyel kan gazı  testi, vücudun oksijen ve karbondioksit seviyelerini ve diğer faktörleri daha doğru bir şekilde okuyabilir.

9-)Balgam analizi, hangi organizmanın pnömoniye neden olduğunu belirleyebilir.

10-)Daha fazla inceleme için bazen bir bronkoskopi kullanılır.Bronkoskop adı verilen ince, esnek ve ışıklı tüp akciğerlere geçer. Bu, doktorun solunum yollarının ve akciğerlerin enfekte olmuş kısımlarını doğrudan incelemesini sağlar.


Zatürre İle Alakalı Aletler

Yorum Gönder

0 Yorumlar