Ülseratif Kolit Nedir? - Sağlık Dünyam

Ülseratif Kolit Nedir?

Ülseratif Kolit Kalın Bağırsakta Görülen Bir Hastalıktır


Ülseratif Kolit Nedir?




Ülseratif kolit, bilinen bir tedavisi bulunmayan, enflamatuar bağırsak hastalığının (IBD) bir formu olarak bilinen kronik bir hastalıktır. Ülseratif kolitin birincil belirtisi, kolon ve rektumun iltihaplanmasıdır, bu da ağrı ve kanlı dışkı dahil olmak üzere gastrointestinal (sindirim) sistemde (Sindirim Sistemi Salgı ve Hormonları) çeşitli semptomlara ve sağlık sorunlarına neden olur.

Anti-inflamatuarlar ve ishal kesici gibi ilaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri yardımcı olabilir. Hastalık bazen eklemler, deri ve gözler de dahil olmak üzere vücudun diğer bölgelerini etkileyen komplikasyonlara neden olabilir.



Ülseratif Kolit Tipleri ve Belirtileri




Birkaç farklı ülseratif kolit türü vardır ve semptomlar birbirine benzeyebilir. Kişide hangi türün olduğunu bilmek, doğru fizyolojik hasarı tanımlamaya yardımcı olur ve doktorun en uygun ve en etkili tedavileri uygulamasını sağlar.


Ülseratif Proktit


Ülseratif proktit, rektumda yer alan inflamasyon ile tanımlanır ve en sık olarak rektumun son 10-15 cm'sinde görülür.Hastaların yaklaşık yüzde 30'u için ülseratif kolit bu formda başlar. Semptomlar diyare, kanlı dışkı, rektal ağrı ve sürekli dışkılama isteğidir. Ülseratif kolitin diğer formlarından daha küçük bir alanla sınırlı inflamasyonla birlikte, ülseratif proktit, hastalığın daha az şiddetli bir türü olarak kabul edilir ve genellikle daha az komplikasyona sahiptir.


Proktozmoidit


İnflamasyon rektum ve sigmoid kolonda (kolonun son bölümü) yer aldığında proktosigmoidit olarak bilinir. Semptomlar diyare, kanlı ishal, kramp ağrısı, dışkı isteği ve karın sol tarafında ağrıyı içerir.


Sol taraflı kolit


Ayrıca sınırlı veya distal kolit olarak da bilinen sol taraflı kolit, kolonun sol tarafında (rektum, sigmoid kolon ve inen kolon) inflamasyon olduğunda oluşur. Semptomlar diyare, kanlı dışkı, kilo kaybı, iştahsızlık ve bazen de sol tarafta ciddi bir ağrıyı içerir.


Pancolitis


Pancolitis, tüm kolon boyunca iltihap olması durumudur. Semptomlar diyare, kramplar, belirgin kilo kaybı ve şiddetli karın ağrısıdır. Bu tip ülseratif kolitin orta ila şiddetli vakaları bazen hastanede tedavi gerektirebilir.



Hastalığın Şiddetlenmesi




Ülseratif kolit belirtileri gelip gidebilir. Bir hastalık atağı, birkaç gün veya hafta boyunca şiddetli olabilir.Daha sonra kolonda çok az semptomun veya az miktarda iltihabın olduğu remisyon dönemine girebilir. Ülseratif kolitli bazı kişiler remisyon yaşamazlar, bunun yerine sürekli aktif hastalığa sahiptirler.

Çoğu insan için, semptomlar yaşamları boyunca alevlenmeye devam eder. (İnsanların yaklaşık yüzde 10'u birincisinden sonra hiç bir alevlenme yaşanmaz ancak bunun sebebi ülseratif kolit tanısının yanlış olmasıdır.)

Bazen şiddetli bir alevlenme sırasında, kalın bağırsak şişer ve küçük bir perforasyon(delinme) gelişebilir.Delinme, karın bölgesine sızıntıya neden olur ve bu da hayatı tehdit eden bir enfeksiyona (peritonit) neden olabilir.



Hastalığın İlerlemesi




Uzun süreli ülseratif kolit geçiren kişiler, döküntüler, ağız yaraları ve eklem ağrısı gibi vücudun diğer bölgelerinde semptomlar yaşayabilir.

Ülseratif kolitli kişilerin yaklaşık yüzde 5'i sonunda kolon kanseri geliştirir. Sekiz ila 10 yıl boyunca süren semptomlar kanser riskiniz arttırır. Kolonun kronik iltihabı, bağırsak astarındaki hücrelerdeki değişiklikleri uyarır; Bu hücre sonunda kanserli hücrelerin oluşumu ile sonuçlanabilir. Ailede başka bir kanser öyküsü de dahil olmak üzere diğer faktörler riski artırabilir. Neyse ki, ülseratif kolitli çoğu insan kolon kanseri yaşamaz ve erken teşhis edildiğinde hastalık başarıyla tedavi edilebilir.



Ülseratif Kolit Nedenleri




Ülseratif kolit, idiyopatik bir hastalıktır, yani bilinen bir nedeni yoktur. Bununla birlikte, ülseratif kolitin kökenleri ve gelişmesine katkıda bulunabilecek durumlar hakkında birçok teori vardır. Son araştırmalar 100'den fazla genin inflamatuar bağırsak hastalıklarının (IBD) gelişimi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, bu teorilerin hiçbiri henüz kanıtlanmamıştır ve kesin bir cevap verilmeden önce daha fazla araştırmanın yapılması gerekecektir.

Geçmişte, inflamatuar bağırsak hastalığı için psikolojik bir etkenin olduğuna inanılıyordu. Hastalığın gelişiminde stres ve psikolojik sorunların rol oynadığını gösteren eski çalışmalar doğrulanmamıştır. Daha yeni araştırmalar, daha önceki çalışmaların hatalı olabileceğini göstermiştir çünkü sonuçlarıyeniden kanıtlanamamıştır. IBD ve ruhsal bozukluklar arasında %100 oranında doğrudan bir bağlantı yoktur. 

Bazı durumlarda amip enfeksiyonu durumu kötüleştirebilir.



Ülseratif Kolit Komplikasyonları




Ülseratif kolit hem sindirim sistemi içinde hem de sindirim sistemi dışında (ekstra bağırsak belirtileri olarak adlandırılır) komplikasyonlarla ilişkilidir.

Bağırsak komplikasyonları şunları içerebilir:


Bağırsak delinmesi


Şiddetli kanama ve karın ağrısına neden olabilen tıbbi bir acil durumdur. Ama bu komplikasyon ülseratif koliti olan kişilerde nadirdir.


Fissür


Fissür, kanama ve ağrıya neden olabilen, ancak genellikle evde tedavi edilebilen anal kanalın kaplamasında meydana gelen bir yırtıktır.


Zehirli megakolon


Kolonun ciddi şekilde şişmesine neden olan nadir bir durum olan toksik megakolon, acil tedavi gerektiren ciddi bir komplikasyondur.


Kolon kanseri


Ülseratif kolitten yaklaşık 8 ila 10 yıl sonra, kolon kanseri gelişme riski artar. Düzenli aralıklarla kolon kanseri taraması planlamak için bir gastroenterolog ile görüşmek önemlidir.


Ekstra bağırsak komplikasyonları şunları içerebilir:


Çocuklarda gecikmeli büyüme


Hastalığın neden olduğu ülseratif kolit ve malnütrisyon tedavisinde kullanılan bazı eski ilaçlar büyüme sorunlarına sebep olabilir.


Göz hastalıkları


Üveit, glokom, keratopati, episklerit ve kuru göz gibi çeşitli göz rahatsızlıkları, ülseratif kolit veya hastalığın tedavisi ile ilişkilidir.


Artrit
Romatoid Artritli Bir Kişinin Elleri

Bağırsak dışı komplikasyonların en yaygın olanları, periferik artrit, aksiyal artrit, romatoid artrit ve ankilozan spondilit dahil olmak üzere çeşitli artrit formlarıdır. (Romatoid Artrit Belirtileri ve İşaretleri)


Cilt sorunları


Eritema nodozum ve piyoderma gangrenozum, İBH olan kişilerde daha sık görülen nadir durumlardır. Başka bir immün aracılı durum olan sedef hastalığı da İBH olan kişilerde daha yaygındır. (Sedef Hastalığı İçin Kullanılan İlaçlar,Yan Etkileri,Alternatif Tedaviler)


Ağız ülserleri


Ayrıca aftöz stomatit olarak da adlandırılır, bunlar ülseratif kolit alevlenmesi ile birlikte ortaya çıkabilecek ağız tabakasındaki lezyonlardır.


Menstrüasyon sırasında belirtiler


İBH'lı bazı kadınlarda, adet öncesi sendromunun (PMS) daha fazla ishal ve ağrıya neden olduğu tespit edilmiştir.



Ülseratif Kolit Teşhisi




Ülseratif kolit tanısını doğrulamak için hekim aşağıdaki testlerden birini isteyecektir:

Esnek sigmoidoskopi: Bu prosedürde, alt kolon ve rektumu incelemek için ışık ve kamera ile ince bir tüp kullanılır.

Biyopsi ile kolonoskopi: Kolonoskopi sırasında kolonun tamamı incelenir, değerlendirme için az miktarda doku alınır ve biyopsiye gönderilir.

Hekim ayrıca aşağıdaki ek testler yapmayı düşünebilir, ancak bunlar tek başına ülseratif koliti doğrulayamaz:

Kan testleri: Tam kan sayımı (CBC), ishalin olası yan etkileri olan bazı minerallerden düşük olduğunuzu yani anemik durumu ortaya çıkarabilir. C-reaktif protein (CRP) seviyeleri vücutta inflamasyonun boyutunu ölçer.

X-ışınları(Röntgen): Bu yöntem bağırsak tıkanıklığını veya bağırsağın daralmasını tespit edebilir.

BT(Bigisayarlı Tomografi) taraması: BT taramaları apseler veya fistüller gibi komplikasyonları kontrol etmek için kullanılır.



Ülseratif Kolit Tedavisi




Çoğu zaman, ülseratif kolit, bağışıklık sistemi baskılayıcıları ve anti-inflamatuarlar dahil olmak üzere çeşitli reçeteli ilaçlar ile tedavi edilir. Bu ilaçlar sıklıkla kombinasyon halinde kullanılır.

Ülseratif kolitli kişilerin bir kısmı ilaç tedavisine cevap vermez ve tedavi sırasında bile semptomlar gelişmeye devam eder.Bu durumlarda, ileal poş-anal anastomoz (IPAA) adı verilen bir ameliyat yapılabilir. Uygun bir seçenek değilse, ileostomi cerrahisi ülseratif kolit için başka bir cerrahi seçenektir.

İshal kesici ilaçlar, lavman ve asetaminofen gibi reçetesiz ilaçlar spesifik semptomları kontrol altına almak için kullanılabilir, ancak hastalığı bir bütün olarak tedavi edemezler.


Ülseratif Kolit Evde Tedavi Yöntemleri Adlı Yazıyı Okumak İçin Tıklayın







Yorum Gönder

0 Yorumlar