Peptik Ülser Nedir? Belirtileri,Nedenleri,Tedavisi - Sağlık Dünyam

Peptik Ülser Nedir? Belirtileri,Nedenleri,Tedavisi

Peptik ülser hastalığı, hayatı sadece çok rahatsız edici hale getirmekle kalmayıp aynı zamanda bazı ciddi sonuçlara da yol açabilen yaygın bir sindirim bozukluğudur.Özellikle tıp dünyasında peptik ülser nedenleri ve tedavileri hakkındaki araştırmalar ve sonuçları tüm dünyada devrim yarattı. Siz veya etrafınızdaki kişiler de peptik ülser konusunda sıkıntı yaşıyorsa peptik ülser nedir, peptik ülser belirtileri, peptik ülser tedavisi, peptik ülser nedenleri ve komplikasyonları gibi birçok konu hakkında işe yarar bilgileri aşağıdaki makalede bulabilirsiniz.


Peptik Ülser Nedir?




Gastik ve Duodenum Ülserinin Konumları


Peptik ülser, mide veya duodenumun (ince bağırsağın ilk kısmı) koruyucu katmanının zarar görmesi ve aşınmasıdır. Bu ülserlere “peptik” ülserler denmesinin sebebi bu hastalığın mide ve duodenumdaki hücrelerdeki asit ve pepsin (önemli bir sindirim enzimi) aktivitesi ile ilişkili olmasıdır.  (Sindirim Sistemi Enzimleri)

Anatomik olarak mideden sonra duodenum gelmektedir ve birbirine bağlıdırlar.Bu aşınma midede gerçekleşirse bu tür peptik ülserlere gastrik ülser adı verilir. Duodenumda ise duodenal ülser denir.


Peptik Ülser Belirtileri



Peptik ülserin başlıca belirtisi karın ağrısıdır.

Çoğu insan, genellikle midenin olduğu bölgede veya sağ yada sol taraftaki kaburgaların hemen altında kemirici ve yakıcı bir ağrı tarif eder.

Karın ağrısının şekli ülserin konumuna bağlı olabilir. Mide ülserlerinde ağrı genellikle yemekle daha da kötüleşir ve buna bağlı olarak kişi yemek yemeyi keserse bir miktar kilo kaybedebilir.

Aksine, duodenal ülserler mide boş olduğunda yani yemek aralarında ağrı oluşturma eğilimindedir ve ağrı genellikle bir şeyler yenildiğinde rahatlar.Duodenal ülseri olan kişiler nadiren kilo verirler hatta kilo alabilirler.

Eğer bir peptik ülser yeterince büyürse, bir kan damarına girebilir ve bunun sonucunda kanama meydana gelir. Hekimler bunu “üst gastrointestinal sistem kanaması” olarak adlandırırlar, çünkü kanama yeri gastrointestinal(sindirim) sistemin üst kısmındadır. Üst gastrointestinal sistem kanamasının belirtileri, kan kusma gibi oldukça dramatik olabilirken bazen de farkedilmesi imkansız olabilir.

Diğer yandan, eğer kanama yavaşsa, belirtiler çok hafif ve diğer hastalıklara benzer biçimde olabilir.Anemi, baş dönmesi, çarpıntı, karın krampları ve melena denilen katran rengi dışkı bu belirtilerden bazıları olarak sayılabilir.

Midede ve duodenumun mide ile birleştiği yerde bulunan bir peptik ülser, mide yüzeyinde kısmi bir tıkanıklık meydana getirmek için yeterli şişliğe neden olabilir. Eğer herhangi bir şişlik varsa, semptomlar şişkinlik, şiddetli hazımsızlık, bulantı, kusma ve kilo kaybı şeklinde olabilir. Ayrıca peptik ülseri olan kişilerde, gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) ve bununla ilişkili semptomlar, özellikle de mide ekşimesi gelişme riski oldukça yüksektir.
Karın Ağrısı Peptik Ülserin Genel ve En Sık Belirtisidir


Peptik Ülser Komplikasyonları




Peptik ülserlerin tabiki de tek yaptığı şey karın ağrısı gibi basit durumlar değildir. Bundan çok daha ciddi komplikasyonları bulunmaktadır.

Hastalığının başlıca komplikasyonları şunlardır:

Kanama: Bu peptik ülser hastalığının en yaygın komplikasyonudur. Kanama yavaş ya da aşırı ve hayatı tehdit edici olabilir. Özellikle, fark edilmeden iç kanama şeklinde ilerleyen kanamalar akut, tıbbi bir acil duruma dönüşebilir.Tedavide genel amaç kişinin sıvı kaybını yerine koymak ve hemoglobin değerine 10 g/dl'nin üzerinde tutmaktır.Kanama ilk olarak damar içi proton pompa inhibitörleri ile durdurulmaya çalışılır.Eğer cevap alınmazsa sırayla endoskopik yöntemler,anjiyografi ve cerrahi uygulanır.

Peptik ülserin en sık komplikasyonu olan kanamanın cerrahi tedavisi

Gastrik çıkış obstrüksiyonu: Bu durum mide ve duodenumun birleştiği yerde bir tıkanıklıktan dolayı meydana gelir.Kişide başlıca erken doyma,şişkinlik ve kötü kokulu kusma belirtileri görülür.Fizik muayenede ise midede "çalkantı sesi (klepotaj)" duyulur.Tıkanıklık şiddetli ise veya cerrahi olmayan bir ilaç tedavisinden sonra orta derecede bir tıkanıklık çözülmemişse, cerrahi tedavi gerekli olabilir.Cerrahi olarak sık kullanılan yöntemlerde birisi endoskopik balon dilatasyonudur.

Endoskopik balon dilatasyonu

Perforasyon: Peptik ülser mide veya duodenum duvarını tamamen aşındırırsa, perforasyona yani deliklere neden olabilir. Oluşan yırtık, karın boşluğuna mide asidinin sızmasına,şiddetli karın ağrısına ve bazen de şoka neden olabilir. Perforasyonu yaşamı tehdit eden bir durumdur. Cerrahi tedavi gerektirir.Peptik ülsere bağlı perforasyon tanısında %75 oranında direkt grafide diyafram altında hava görülür.

Perforasyon bulgusu-Diyafram altında hava


Fistül: Peptik ülser mide ve duodenum ile bitişiğinde bulunan bir yapı arasında bir fistül (yani bir bağlantı) oluşturabilir. Bu bağlantılar kalın bağırsak, safra, pankreas veya büyük bir kan damarı ile kurulabilir. Hangi organın zarar gördüğüne bağlı olarak belirtiler değişir.


Peptik Ülser Nedenleri




Helicobakter Pylori peptik ülserin sık sebeplerindendir

Vakaların büyük çoğunluğunda, peptik ülsere ana olarak iki şeyden biri neden olur:

1-)Helicobacter pylori (H. pylori) adlı bir bakteriyle enfeksiyon

2-)Steroidal olmayan anti-inflamatuar ilaçların kronik kullanımı (NSAIDS)

Helicobakter pylori normalde esas olarak peptik ülsere sebep olmazken bu enfeksiyonların peptik ülserde de fazlaca sorumlu olduğunun fark edilmesi son yıllardaki en büyük tıbbi gelişmelerden biridir. H. pylori ile kronik enfeksiyon oldukça yaygındır. Tüm insanların en az yüzde 50'sinin üst sindirim kanallarında H. pylori olduğu tahmin ediliyor. 

Araştırma, H. pylori'nin, insanları aşağıdakiler dahil olmak üzere çeşitli farklı mekanizmalarla peptik ülsere daha yatkın hale getirebileceğini göstermektedir:

1-)Mide asidinin sekresyonunu arttırmak

2-)İnflamasyona neden olmak

3-)Mide duvarının savunma mekanizmalarını azaltmak

4-)Asit ve pepsin salgılayan hücrelerde artış


Aspirin de dahil olmak üzere NSAID'lerin kronik kullanımı, peptik ülser riskini 20 kat artırır. 

NSAID'lerin, üst gastrointestinal kanalda COX-1 reseptörünü inhibe ederek peptik ülser riskini arttırdığı düşünülmektedir. COX-1'in inhibisyonu, mide ve duodenumun kaplanmasını korumak için işlev gören çeşitli prostaglandinlerin (sitoprotektif ajanlar) üretimini azaltır.


Birçok başka sebep de bulunmaktadır:

1-)Diğer ilaçlar (özellikle steroidler, klopidogrel, spironolakton, SSRI'lar, crack kokain, metamfetamin ve hatta asetaminofen)

2-)Kemoterapi ve radyasyon tedavisi

3-)Zollinger-Ellison sendromu ve karsinoid tümör dahil olmak üzere çeşitli tümörler (Zollinger-Ellison Sendromu Nedir?)

4-)Herpes simpleks ve sitomegalovirüs dahil olmak üzere diğer enfeksiyonlar

5-)Sarkoidoz ve crohn hastalığı gibi inflamatuar hastalıklar

6-)Alkol kullanımı

7-)Sigara içmek

8-)Mide veya duodenumu besleyen arterleri etkileyen periferik arter hastalığı

9-)Kötü beslenme 

Tüm hayatınızı duymuş olabileceğinize rağmen, baharatlı yemekler gibi belirli yiyeceklerin peptik ülser hastalığına neden olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur. 


Peptik Ülser Tedavisi




Çoğu durumda, peptik ülserler uygun tıbbi tedavi ile başarılı bir şekilde tedavi edilir. Genel olarak, tedavi üç aşamadan oluşur:

1-)Helicobakter pylori bakterisinin yok edilmesi

2-)Proton pompa inhibitörü (PPI) kullanımı hakkında biliçlendirme

3-)Peptik ülsere neden olan diğer faktörleri bulup uygun tedaviyi seçmek


H. pylori için test pozitif ise, peptik ülser hastalığını başarılı bir şekilde tedavi etmenin anahtarı, bir antibiyotik yolu ile enfeksiyondan kurtulmaktır. Genel olarak, 7 ila 14 gün boyunca iki farklı antibiyotik kullanılır.

Enfeksiyonun iyileştiğini anlamak için antibiyotiklerin kullanımından sonra H. pylori testinin tekrarlamak önemlidir. Tekrarlayan ülserler, H. pylori enfeksiyonları yeterince tedavi edilmeyen kişilerde daha fazladır.

Ülser iyileşmesi, mide asidinin salgılanması inhibe edilerek de teşvik edilebilir. Mide asidinin azaltılması sadece ülserin iyileşmesine yardımcı olmakla kalmaz aynı zamanda antibiyotiklerin H. pylori'ye karşı daha etkili olmasını sağlar. Bu tedavi genellikle 8 ila 12 hafta devam eder.

12 haftalık mide asidi azaltma ve ek tedavilerden sonra iyileşmeyen bir peptik ülsere “refrakter” ülser denir.Bu durumda daha geniş araştırmalar yapmak gerekebilir. 

Eğer peptik ülserin bir komplikasyonu (genelde kanama) oluştuysa ve proton pompa inhibitörü tedavisine 3 gün boyunca cevap verilmemişse kişiye endoskopik tedavi uygulanır.Endoskopik yöntemlerle peptik ülserin olduğu yere ulaşılıp kanayan damara adrenalin verme gibi birçok işlem uygulanabilir.

Endoskopik tedaviye de cevap alınamadıysa artık anjiyografi veya cerrahi uygulanır.


Kişi çok gerekli değilse tüm NSAID'lerden kaçınmalıdır.Ayrıca peptik ülseri olan herkes sigara içmeyi bırakmalı ve alkolü sınırlamalıdır.






Yorum Gönder

1 Yorumlar

  1. Mide ağrım yok ülser değil ancak midemde ekşimeler oluyor gerçekten çok kötü bişey özellikle soğukla sıcağı karıştırdığın zaman oluyor.

    YanıtlaSil