Pulmoner Emboli (Akciğer Pıhtı Atması) Nedir? - Sağlık Dünyam

Pulmoner Emboli (Akciğer Pıhtı Atması) Nedir?

Pulmoner Emboli (Akciğer Pıhtı Atması) Nedir?



Pulmoner emboli,akciğere temizlenmek üzere kirli kanı getiren, ana damar olan pulmoner arterde veya onun dallarında kan pıhtısı oluşmasıdır.

Pulmoner emboli genelde derin ven trombozu denilen hastalık sonucu bacaklarda oluşan pıhtının akciğere taşınmasıyla meydana gelir.

Pulmoner emboli belirtileri başlıca solunum zorluğu,göğüs ağrısı ve kanlı öksürüktür.Çoğu hasta tedavi ile iyileşir.Ancak hiç tedavi görmemiş kişilerin %30 civarı hayatını kaybeder.Tıbbi tedavi aldıktan sonra hayatını kaybedenlerin ise çoğunlukla başka hastalığı bulunur ve bunların oranı %5 civarındadır. (Göğüs Hastalıklarında Ne Tür Belirtiler Görülür?)

Pulmoner emboli akciğerlerdeki damarların tıkanmasına sebep olan bir hastalıktır

Pulmoner Emboli Belirtileri



Pulmoner embolide ana tıkanan damar pulmoner arterdir.Pulmoner arter,vücuttan toplanan kirli kanı temizlenmesi için akciğere taşır.Bu yüzden bu damarda meydana gelen bir tıkanma kanın oksijenlenememesine sebep olur ve bu düşük oksijen seviyesine bağlı bazı belirtiler oluşur.

1-)Genellikle aniden başlayan nefes darlığı

2-)Ani ve şiddetli göğüs ağrısı (Kalp Krizi Nasıl Anlaşılır?)

3-)Öksürük

4-)Kan tükürme

5-)Nefes alırken artan göğüs ağrısı

6-)Tansiyon düşüklüğü

7-)Artmış kalp hızı ve solunum 

8-)Kalpte ritim bozuklukları

Pulmoner embolinin şiddeti genelde pıhtının büyüklüğüyle belirlenir.Eğer emboli pıhtısı büyükse buna masif pulmoner emboli adı verilir.Bu damarın neredeyse tamamen tıkanmasına ve buna bağlı kardiyovasküler rahatsızlıklara,kan basıncı ve oksijen düzeyinin tehlikeli derecede düşmesine,buna bağlı olarak da beynin etkilenmesine sebep olabilir.

Daha küçük bir kan pıhtısı muhtemelen pulmoner arterin daha küçük dallarını tıkar.Yine buna bağlı olarak da akciğer dokusunun bir kısmı yok olabilir.

Pulmoner Emboli Nedenleri



Pulmoner emboli sebebi genelde derin ven trombozudur

Pulmoner emboliye sebep olan kan pıhtısı genelde bacakta derin ven trombozu sonucu oluşur.Daha sonra bacaktaki damarlarda oluşan bu pıhtı kan dolaşımı ile akciğere gelir ve buradaki damarları tıkar.Tedavi edilmemiş
derin ven trombozlu hastaların yaklaşık %40'ı pulmoner emboli yaşamaktadır.


Vücut anatomisi bacaktaki pıhtının,akciğere gelmesine olanak sağlar.Normalde bacaktaki kan kalbe taşınmak üzere damarlar yoluyla yukarı çıkar.Daha sonra kalbin sağ tarafına gelen ana damar olan vena cava inferior ile birleşir.Kalbe gelen kanda bulunan pıhtı,genelde kalpteki damarları tıkamaz.Çünkü kalpteki damarlar bacaktakilerden daha geniştir.Pıhtı bu damarlardan geçebilir.Ancak daha sonra akciğere yönlendikçe damarlar küçülür ve buradaki damarlar tıkanır. (Kalp Anatomisi)

Derin ve trombozu olmayan kişiler de pulmoner emboli durumunu yaşayabilir.

Kan pıhtılarının oluşumunu arttıran durumlar şunlardır:

1-)Fiziksel felç veya uzun süreli yatak istirahatinden dolayı hareketsizlik

2-)Uzun süre araba sürmek veya uzun süreli uçak yolculuklarında hareketsiz kalmak

3-)Daha önceden pulmoner emboli yaşamış kişiler

4-)Derin ven trombozu,kalp krizi,felç gibi daha önceden pıhtı oluşumu ile ilgili başka hastalık yaşamış kişiler

5-)Kan pıhtılaşma bozuklukları

6-)Sigara

7-)Kanser ve buna bağlı kemoterapi

8-)Özellikle uyluk kemiğinin kırılması

9-)Aşırı kilo

10-)Hormon tedavisi

11-)Doğum kontrol hapı kullanmak

12-)Hamilelik

Pulmoner Emboli Teşhisi



Pulmoner emboli gerçek röntgen görüntüsü

Pulmoner emboli teşhisi, hekimin değerlendirmesi ve sorgulaması ile başlar.Daha sonra tanıyı destekleyebilecek veya ekarte ettirebilecek diğer testler istenir.

Hekim ilk başta hastadan detaylı bir anamnez alır.Daha sonra derin ven trombozu için risk faktörlerini genelde ultrason ile değerlendirir,fizik muayene yapar,kandaki oksijen seviyelerini inceler.

D-Dimer Testi: D-dimer testi, kan dolaşımınızda anormal derecede pıhtılaşma aktivitesi olup olmadığını ölçen bir kan testidir ve eğer derin ven trombozu veya pulmoner emboli riskiniz varsa bu testin pozitif çıkması beklenir.D-dimer testiniz negatifse, pulmoner emboli ekarte edilebilir veya diğer potansiyel nedenler göz önünde bulundurulmaya devam edilebilir.

V / Q Taraması: V / Q taraması, akciğer dokunuzdaki kan akışını değerlendirmek için damar içine enjekte edilen, radyoaktif bir boya kullanılarak yapılan bir akciğer taramasıdır. 

V / Q taraması pulmoner emboli teşhisinde kullanılabilir

Bilgisayarlı Tomografi (BT) Taraması: BT taraması, hekimin embolinin neden olduğu bir tıkanma olup olmadığını görmesi için pulmoner arterlerinizin görülmesini sağlayan, invazif olmayan bir tekniktir.

Pulmoner Anjiyografi:Pulmoner anjiyografi invaziv bir testtir.Yani damara bir müdahale yapılır.Bu yüzden diğer testlerde tanı doğrulandıysa bu yöntem uygulanmaz.Ancak tanınız belirsiz ise pulmoner anjiyografi yaptırmanız gerekebilir.

Pulmoner Emboli Tedavisi



Pulmoner emboli tanısı doğrulandıktan sonra, derhal tedaviye başlanır. Büyük bir pulmoner emboli olasılığınız varsa, teşhisiniz doğrulanmadan önce bile tıbbi tedavi başlatılabilir.

Antikoagülanlar

Pulmoner emboli için ana tedavi, daha fazla kanın pıhtılaşmasını önlemek için antikoagülan yani kan pıhtılaşmasını önleyici ilaçların kullanılmasıdır.

Pulmoner emboli tedavisinde normal olarak kullanılan antikoagülanlar, IV (Damar içi) heparin veya Arixtra veya fondaparinux gibi bir deri altı (cilt altı) enjeksiyonu ile verilebilecek başka bir heparin türevidir.

Heparin ilaç ailesi ani bir pıhtılaşma önleyici etki sağlar ve daha fazla kan pıhtısı oluşmasını önler.

Trombolitikler

Pulmoner emboliye ek olarak kardiyovasküler sorunlar olduğunda, antikoagülasyon tedavisi çoğu zaman yeterli değildir. Bu durumlarda, kan pıhtılarını çözmek için trombolitik adı verilen güçlü ilaçlar enjekte edilebilir. Streptokinaz gibi fibrinolitik ajanları içeren bu ilaçların, pulmoner arteri tıkayan kan pıhtısını çözmesi amaçlanmıştır.

Trombolitik tedavi, ciddi kanama riski de dahil olmak üzere, antikoagülanlarla yapılan tedaviden çok daha fazla risk taşır. 

Cerrahi


Cerrahi, doğrudan pulmoner emboliyi ortadan kaldırabilen bir yöntemdir. Embolektomi ameliyatı adı verilen en yaygın cerrahi prosedürü oldukça risklidir ve her zaman etkili değildir, bu yüzden çok kullanılmaz.

IVC (İnferior Vena Kava) Filtresi

İnferior vena cava,bacaktaki damarın yukarı çıkıp birleştiği ve vücudun alt tarafındaki kirli kanın kalbe gelmesini sağlayan ana damardır.Bu damara konulan bir filtre yardımıyla daha sonra bacaktaki başka pıhtıların akciğere ulaşmadan önce tutulması sağlanabilir.

Pulmoner emboli için ilk acil müdahale yapıldıktan sonra aylar belki de yıllar boyunca ağızdan kan sulandırıcı ilaçlar alınmak zorunda kalınabilir.En çok tercih edilen ilaç coumadindir.








Yorum Gönder

0 Yorumlar