Atelektazi Nedir? Nedenleri,Tipleri,Belirtileri ve Tedavisi - Sağlık Dünyam

Atelektazi Nedir? Nedenleri,Tipleri,Belirtileri ve Tedavisi

Atelektazi Nedir?



Atelektazi röntgen görüntüsü

Atelektazi, akciğerinin bir kısmında veya tamamında görülen hacim kaybı ve o kısımların işlevini kaybetmesi anlamına gelir.

Akciğerlerde bulunan hava keseleri yani alveollerin sönmesi veya sıvı dolması gibi sebeplerle meydana gelir.

Atelektazi sebepleri tümör,yaralanmalar,kistik fibrozis,yabancı madde solunması ve solunum yollarının tıkanması veya ameliyat sonrası beklenmeyen komplikasyon olarak sayılabilir.Ameliyat sonrası görülmesi durumunda genelde akciğer kollapsı olarak adlandırılır.

Atelektazide temel olarak soluk alıp verme zorlaşır ve tedavisi atelektazinin tipine ve şiddetine bağlı olarak değişir.

Atelektazi dışında akciğerlerin çökmesine yani işlevinin kaybına sebep olabilecek başka birçok durum da bulunmaktadır.Bunlardan atelektaziye en yakın olarak pnömotoraks sayılabilir.Pnömotoraksta akciğeri saran plevra zarı ile göğüs duvarı arasında normalde bulunmaması gereken hava birikir ve akciğere baskı yaparak işlevini bozar.

Atelektazi Nedenleri



Atelektazinin birçok nedeni vardır.Derin nefes almayı veya öksürmeyi zorlaştıran ve engelleyen her türlü şey akciğerlerde çökmeye sebep olabilir.

1-)Cerrahi Ameliyatlar:Cerrahi, en sık atelektazi sebebidir.Ameliyat sırasında verilen anestezi maddeleri solunumu biraz yavaşlatır ve derinleştirir.Ayrıca ameliyat sonrası ağrı da soluk alıp vermeyi zorlaştırır.Bunun sonucunda akciğer daha az kullanıldığı için alveoller (hava keseleri) zamanla çöker ve atelektazi gelişir.

2-)Göğüs Basısı:Göğüse dışarıdan mekanik olarak uzun süreli bası veya vücut içinden tümör ve kemik kırığı gibi basılar akciğerin genişlemesini ve nefes alıp vermeyi zorlaştırır.Bunun sonucunda yine atelektazi gelişir.

3-)Hava Yolunun Tıkanması:Mukus veya yabancı cisim gibi solunum yollarını tıkayan maddeler,akciğerin o kısmına hava gitmesine engeller ve alveollerde çökme meydana gelir.

4-)Diğer Durumlar:Akciğeri etkileyen diğer hastalıklar da atelektaziye sebep olabilir.Örnek olarak akciğer kanseri,zatürre,plevral efüzyon (akciğer sıvısı) sayılabilir.

Atelektazi Belirtileri



Atelektazi akciğerin küçük bir kısmını etkilerse herhangi bir belirti gözükmeyebilir.Ancak büyük bir kısım etkilenirse, akciğer yeterince hava ile dolamaz bunun sonucunda da kandaki oksijen seviyesi düşer.Bu durumla alakalı belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

1-)Nefes darlığı (Dispne)

2-)Kalp hızında artış

3-)Öksürme

4-)Göğüs ağrısı

5-)Dudak ve ciltte maviye dönme

Astım ve amfizem gibi başka durumlar da göğüs ağrısına ve nefes darlığına sebep olabilir.Bu yüzden doğru tanı için doktora danışılmalıdır.

Atelektazi Teşhisi



Atelektazi teşhisi için öncelikle hekim hastadan öykü alır ve akciğerlerini dinler.Ama akciğerin küçük bir kısmı etkilenmişse akciğer seslerinde herhangi bir anormallik duyulmuyabilir.

Bunun haricinde hekim teşhisi kesinleştirmek için aşağıdaki teşhis yöntemlerini önerebilir:

1-)Röntgen

2-)Bilgisayarlı tomografi

3-)Bronkoskopi

4-)Kan gazı

5-)Tümör tespiti için PET tarama

Atelektazi Röntgen Bulguları



1-)Komşu fissürde yer değiştirme

2-)Atelektazik lobun dansitesinde artma

3-)Aynı tarafta diyafragma elevasyonu

4-)Mediastenal yer değiştirme

5-)Hilusun lezyona doğru yer değiştirmesi

6-)İnterkostal aralıklarda daralma


7-)Kompanzatris amfizem

Atelektazi Tipleri



1-)Rezorbsiyon (Obstrüktif) Atelektazisi:Ana bronş ya da bronşiollerin tıkanmasına bağlı trakea-alveol (soluk borusu-hava kesesi) ilişkisinin kesilmesi ve akciğerin etkilenen bölümünün işlev görememesi sonucu oluşan atelektazi tipidir.Tıkanma sebepleri tümör,yabancı cisim,mukus tıkacı,striktür olabilir.
Obstrüksiyon atelektazisi

2-)Pasif (Relaksasyon) Atelektazisi:Pnömotoraks, hidrotoraks, plevral kitle gibi nedenlerle akciğerin o bölgesinde sıkışma sonucu oluşan atelektazidir.
Relaksasyon atelektazisi

3-)Kompresif Atelektazi:Akciğere komşu yer kaplayıcı bir oluşumun direkt etkisi yada komşu plevrada fibröz
dokunun kontraksiyonu sonucu akciğerin kompresyona (basıya) uğramasıdır.

Kompresif atelektazi tomografi görüntüsü

4-)Adeziv Atelektazi:Sürfaktan eksikliğine bağlı olarak
alveollerin kapanması sonucu gelişen atelektazidir.

Adeziv atelektazi 

5-)Skatrizasyon Atelektazisi:Akciğer parankimi ile göğüs duvarının oluşturduğu elastik geri çekilme basıncında bozulmaya bağlı
olarak gelişen atelektazidir.

Tutulan Bölgeye Göre Atelektazi Tipleri



1-)Total Atelektazi

2-)Lober Atelektazi

3-)Segmenter Atelektazi


4-)Lineer Atelektazi

Atelektazi Tedavisi



Atelektazi tedavisinde amaç akciğeri yine eski kapasitesine ve işlevine ulaştırmaktır ve altta yatan nedene bağlı olarak tedavi değişir.

Örneğin atelektazinin nedeni tümörse tedavide cerrahi yapılarak tümör çıkarılırken, enfeksiyona (zatürre) bağlıysa ilaç tedavisi uygulanır.

Eğer atelektazi küçük bir alanda mevcutsa hekim aktif bir tedavi uygulamadan sadece gözlem yapmayı tercih edebilir veya belirtiler hafifse nefes egzersizleri,beden egzersizleri,postür düzeltme çalışmalarını önerebilir.

Eğer altta yatan neden plevral efüzyon ise, plevral boşluğun drenajı (sıvının çıkarılması) gerekebilir.Solunum yollarını tıkayan yabancı bir nesneyi  çıkarmak için bronkoskopi kullanılabilirken, bronkodilatasyon (hava yollarının genişletilmesi) için ilaçlar hava yolu geçişlerinin açılmasına yardımcı olabilir. Çoğu durumda da tedavi seçeneklerinin birkaçı aynı anda uygulanır.

Belirtiler aşırı şiddetliyse ve atelektazi çok ilerlediyse kişiyi solunum cihazına bağlamak gerekebilir.

Eğer atelektazi kronik ise yani sürekli tekrar ediyorsa bu durumda akciğerin hasarlı kısmı cerrahi olarak tamamen çıkarılabilir.(Lobektomi veya segmental rezeksiyon yöntemi ile)




Yorum Gönder

0 Yorumlar