Özofajit (Yemek Borusu İltihabı) Nedir? Nedenleri,Belirtileri,Tedavisi Nelerdir? - Sağlık Dünyam

Özofajit (Yemek Borusu İltihabı) Nedir? Nedenleri,Belirtileri,Tedavisi Nelerdir?

Özofajit Nedir?



Reflü,özofajit nedenlerinden biridir

Özofajit, yutak ile mide arasındaki özefagusun (yemek borusunun) iltihabıdır. Sebebe bağlı olarak tiplendirilen birkaç çeşit özofajit türü vardır. Özofajit, enfeksiyondan veya yemek borusunun tahrişinden  kaynaklanabilir.

Özofajit Belirtileri Nelerdir?



1-)Ağız kokusu 

2-)Yiyecek yutulurken boğazda sıkışma hissi

3-)Zor veya ağrılı yutma

4-)Göğsün ortasında,arkaya yayılan ve genelde bir yemekten sonra hissedilen ağrı

5-)Ağızda hoş olmayan bir tat

6-)Hazımsızlık

7-)Mide ekşimesi

8-)Reflü belirtileri (Boğaz ve göğüste yanma)

9-)Boğaz ağrısı

10-)Ses kısıklığı

11-)Öksürük

12-)Ağız yaraları

13-)Karın ağrısı,mide bulantısı ve kusma



Özofajit Nedenleri Nelerdir?




Özofajit, yemek borusunun enfeksiyonu veya tahrişinden kaynaklanabilir.

Özofagusun enfeksiyonları, aşağıdakiler dahil bakteri, virüs veya mantarlardan kaynaklanabilir:

1-)Candida enfeksiyonu bir mantar enfeksiyonudur.Diyabet, HIV / AIDS, kemoterapi gören hastalar veya antibiyotik ve steroid kullananlar gibi bağışıklık sistemi zayıflamış hastalarda daha yaygındır.

2-)Herpes virüslerden kaynaklanan bir enfeksiyondur. Vücudun bağışıklık sistemi zayıf olduğunda yemel borusunda da oluşabilir.

Özefagus tahrişinin ana nedenlerinden biri reflü yani mide asidinin geri akmasıdır. Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasının nedenleri ise şunlardır:

1-)GERD (Gastroözofageal Reflü Hastalığı): Mideyi kapalı tutan (alt özofagus sfinkteri) kasın zayıflığı veya disfonksiyonu, mide asidinin özofagus içine sızmasına  izin vererek iç zarın tahriş olmasına neden olabilir. 

2-)Kusma: Kusma sık veya uzun süreli olduğu zaman, yemek borusuna zarar verebilir. Aşırı veya kuvvetli kusma, yemek borusunun iç zarının tahriş olmasına sebep olabilir.

3-)Hiatal Herni: Bu anormallik, midenin bir kısmının, diyaframın üzerinde hareket etmesiyle ortaya çıkar. Küçük,anormal bir kese oluşur ve mide asidinin yemek borusuna akmasına sebep olur.(Hiatal Herni Nedir?)

4-)Akalazya: Akalazya, yemek borusunun alt ucunun normal olarak açılmadığı ve bunun sonucunda yemeklerin mideye geçemeyip yemek borusunda sıkışıp kaldığı bir hastalıktır. Akalazya hastalarında yemek borusu kanseri riski normal insanlardan daha yüksektir.


Kilo kaybı için uygulanan cerrahi türleri de dahil olmak üzere cerrahi, özofajit riskinin artmasına neden olabilir. Aspirin ve diğer anti-enflamatuar ilaçlar gibi ilaçlar yemek borusunun iç yüzeyini tahriş edebilir ve midede asit geri akışına yol açacak şekilde asit üretiminin artmasına neden olabilir.

İlacın neden olduğu özofajit, ilaçlar çok az su ile alındığında ve yatmadan hemen önce ortaya çıkar.Kanser tedavisi için göğüs bölgesine radyasyon almak, yemek borusunun iltihabına yol açan yanıklara neden olabilir.

Bunlar haricinde yabancı maddelerin veya toksik maddelerin yutulması,asitli yiyecekler veya aşırı kafein içeren diyetler,sigara içmek de özofajite neden olur.

Özofajitin Derecelendirilmesi



Hastalığın ciddiyetini değerlendirmek için kullanılan derecelendirme sistemleri vardır. Los Angeles Sınıflandırma Sistemi en yaygın olarak kullanılanıdır.

Grade A özofajit: İki mukozal kıvrımın arasına kadar uzanmayan, 5 mm'den daha kısa,1 veya daha fazla mukozal hasar

Grade B özofajit: İki mukozal kıvrımın arasına kadar uzanmayan, 5 mm'den daha uzun,1 veya daha fazla mukozal hasar

Grade C özofajit: İki veya daha fazla mukozal kıvrımın arasına kadar uzanan ancak hasarlı bölgenin %75'den az olduğu mukozal hasar

Grade D özofajit: İki veya daha fazla mukozal kıvrımın arasına kadar uzanan ve hasarlı bölgenin en az %75 olduğu mukozal hasar


Özofajit Çeşitleri Nelerdir?



Nedene bağlı olarak sınıflandırılan birkaç çeşit özofajit tipi vardır.

1-)Reflü Özofajit: Reflü özofajit, mide asidinin özefagusa geri akışından kaynaklanır. Bu aşındırıcı tip özofajit olarak da adlandırılır.

2-)Enfeksiyöz Özofajit: Enfeksiyöz özofjit, bakteri, virüs veya mantardan kaynaklanabilir.

3-)Barrett Özofagusu: Özefagusun iç astarını (mukoza) oluşturan hücrelerin tipinde değişikliklere yol açabilecek, özofagusun tedavi edilmemiş inflamasyonundan kaynaklanır. Barrett özofagusu, özefagus kanseri riskini arttırır.

4-)Eozinofilik Özofajit: Eozinofilik özofajit, özofagus duvarında bir tür beyaz kan hücresi olan eozinofil sayısındaki artıştan dolayı özofagusun iltihaplanmasıdır. Alerjik olarak kabul edilir. Bu, yemek borusunun dismotilitesine (kaslar gıdayı taşımak için düzgün çalışmaz) ve yutkunmada zorluğa neden olur. Eozinofilik özofajit nedenleri arasında gıda alerjileri, gastroözofageal reflü hastalığı (GERD), paraziter hastalıklar veya inflamatuar barsak hastalıkları bulunur.

Eozinofilik Özofajit Gerçek Görüntü

5-)Behçet Hastalığı: Ağızda, yemek borusunda ve vücudun diğer kısımlarında ülserlere neden olabilecek bir vaskülit şeklidir.(Vaskülit Nedir?)

6-)Graft-Versus-Host Hastalığı: Yeni nakledilen hücreler alıcının vücuduna saldırdığında, nakil sonrası (genellikle kemik iliği nakli) meydana gelebilecek bir komplikasyondur. Bu durumda özofajit oluşabilir.


7-)Kanser Özofajiti: Özofajit,yemek borusu kanserinin bir belirtisi veya metastatik kanser (vücudun başka bir yerinde başlayan ve sonra yemek borusuna yayılan kanser) sonucunda görülebilir.

Özofajit Teşhisi Nasıl Yapılır?




Bir gastroenterolog, özofajit nedenini ve derecesini bulmak için özel testler isteyebilir. Bu testler şunlardır:

1-)Özofagogastroduodenoskopi (EGD): Özofagus, mide ve bağırsakların ilk bölümünü doğrudan incelemek için kullanılan bir endoskopi çeşididir. Ek olarak, yemek borusuna verilen zararın ciddiyetini değerlendirmek için doku örnekleri alınabilir. (biyopsi)

2-)Özofagus Manometrisi: Bu test, özefagusun alt kısmındaki basıncı ölçmek için kullanılır. İnce, basınca duyarlı bir tüp ağızdan veya burundan mideye geçerek daha sonra yavaşça özofagusa geri çekilir. Hastalardan yutmaları istenir ve kas kasılmalarının basıncı tüp tarafından ölçülür.


3-)Baryum Testi: Bir baryum çözeltisi içtikten sonra yemek borusundan X ışınları yardımıyla görüntü alındığı bir testtir. Baryum özofagusun astarını kaplar ve röntgende beyaz görünür ve özofagusa verilen hasarın yerini ve derecesini gösterir.

Özofajit için baryum testi kullanılan tanı yöntemlerinden biridir

Özofajit İçin Nasıl Besinler Tüketilmelidir?



Diyet çoğu zaman özofajit semptomlarını azaltmada bir anahtardır. Reflü diyeti, özofajitin ana nedeni olan asit reflüyü azaltmayı amaçlar.Özofajit semptomlarını hafifletmek için önerilen yemek şekilleri şunlardır:

1-)Az yağlı, yüksek proteinli yemekler yiyin.

2-)Daha sık ama az yemek yiyin.

3-)Kolayca sindirilen yumuşak yiyecekleri yiyin.

4-)Yağlı yiyeceklerden kaçının.

5-)Baharatlı yiyeceklerden kaçının.

6-)Asitli yiyeceklerden ve turunçgillerin içeceklerinden kaçının.

7-)Çikolata, nane, soğan veya sarımsak gibi mide yanmasını tetikleyebilecek veya kötüleştirebilecek yiyeceklerden kaçının.


8-)Kahve,çay,alkol ve sodadan kaçının.

Özofajit Tedavisi İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri Nelerdir?



1-)Sigara içmeyi bırakın.

2-)Yemek yerken dik durun ve yemekten sonra yaklaşık 2-3 saat bekleyin.

3-)Küçük ısırıklar alın ve yiyecekleri yavaşça çiğneyin.

4-)Yatmadan önce 3 saat içinde yemek yemekten kaçının.

5-)Yastığınızın yüksekliğini rahatsız olmayacağınız şekilde biraz yükseltin.

6-)Fazla kilolarınızı verin.

7-)Bol giysiler giyin.


8-)İbuprofen (Advil, Motrin) veya naproksen (Aleve) gibi aspirin veya nonsteroidal anti-enflamatuar ilaçlardan (NSAID'ler) kaçının.

Özofajit Tedavisi



Özofajit tedavisi, nedenine bağlıdır.

Bir enfeksiyonun neden olduğu özofajit, enfeksiyonu tedavi eden ilaçlarla yapılır.

Asit reflü'nün neden olduğu özofajit, H2 blokerleri veya proton pompası inhibitörleri (PPI'ler) gibi ilaçlarla yapılır.Tıbbi olarak mide asidini bloke edici ilaçları uzun süre almak gerekebilir.

Bazı ilaçları almaktan kaynaklanan özofajit, genelde bırakılabiliyorsa o ilacı bırakarak tedavi edilir.Ancak ilaçlarınızı bırakmadan veya değiştirmeden önce doktorunuza danışın.

Özofajit yeterince erken teşhis edilirse, ilaçlar,diyet veya yaşam tarzı değişiklikleri genellikle vücudun iyileşmesini sağlamak için yeterlidir. Hasar şiddetli ise daha ağır tedaviler gerekli olabilir.

Endoskopi, yemek borusunun içine sıkışan yiyecekleri veya yabancı cisimleri çıkarmak için kullanılabilir. Yemek borusunun gerilmesi de (dilatasyonu), endoskopi işleminin bir parçası olarak yapılabilir.

Yemek borusunun hasarlı kısımlarını çıkarmak için cerrahi gerekebilir. Barrett özofagusunun, kanser riskini arttığı durumlarda cerrahi tedavi tercih edilebilir.

Eozinofilik özofajit, özefagusun kaplamasındaki beyaz kan hücrelerini (eozinofiller) azaltmak için özofagusun (dilatasyon) hafifçe gerilmesi ve ilaçla tedavi edilir.


.

Yorum Gönder

0 Yorumlar