Vazodilatasyon Nedir? Vazodilatör Nedir? - Sağlık Dünyam

Vazodilatasyon Nedir? Vazodilatör Nedir?

Vazodilatasyon nedir,vazodilatasyon nedir tıp,vazodilatör nedir gibi sorular oldukça sık sorulmaktadır.

Vazodilatasyon Nedir?



Vazodilatasyon, kan damarlarının gevşemesi ve genişlemesi anlamına gelir.

Vazodilatasyon, kan damarlarının genişlemesi anlamına gelir.Vazodilatasyon, kan damarlarındaki kan akışının artmasına ve kan basıncının düşmesine neden olur.Ayrıca bu sayede herhangi bir dokuya çalışması için daha fazla besin ulaştırılmış olur.

Vazodilatasyona neden olan maddelere ve ilaçlara da vazodilatörler adı verilir. Vazodilasyonun zıttı, kan damarlarının daralması anlamına gelen vazokonstriksiyondur.

Damarların gevşemesinden sorumlu olan kısım düz kaslardır.Hücrelerde bir besin sıkıntısı olduğunda veya yetersiz kan akışı olduğunda vücuttaki dengeyi korumak için damarlar gevşetilir.Bu gevşeme, hormonlara veya sinir sistemine yanıt olarak ortaya çıkar. 

Örneğin parasempatik sinir sistemi, vücuttaki dinlenme dönemlerinde aktiftir ve bu süre zarfında kan basıncının ve kalp atış hızının düşmesine izin verir. 

Vazodilatasyon, kan damarlarını genişlettiği için damar direncinin azalması nedeniyle kan basıncını ve kalp atış hızını düşürür.

Vazodilatasyon, birkaç farklı hücresel mekanizma ile gerçekleşebilir. Hücreler içinde daha düşük kalsiyum konsantrasyonunun veya kas hücrelerinde bulunan protein miyosininin fosforilasyonuyla (bir fosfat grubunun uzaklaştırılması) gerçekleşebilir.

Bu mekanizmalardan herhangi biri kan damarlarındaki düz kas hücrelerinin gevşemesine neden olacaktır. Vazodilatörler, kalsiyum kanalını,siklik adenozin monofosfatı (cAMP) veya siklik guanosin monofosfatı (cGMP) etkileyerek işlev görürler.

Vazodilatasyon, içsel (endojen) veya dışsal (eksojen) faktörler nedeniyle oluşabilir. Kimyasallar, hormonlar ve sinirler vazodilatasyona neden olan endojen faktörlerdir. 

Hücre dışı sıvının ozmolaritesindeki artışla birlikte artan karbondioksit, potasyum iyonları, hidrojen iyonları ve adenosin seviyeleri, hepsi damar genişlemesine neden olabilir.

Epinefrin (adrenalin) hormonu, kaslardaki kan damarlarındaki beta-2 reseptörlerinin aktivasyonuna, egzersiz sırasında gevşemelerine neden olur.

Nitröz oksit, bir vazodilatör olan belirli sinirler tarafından salınan başka bir maddedir. Enflamasyon sırasında salınır ve ayrıca solunum ve sindirim fonksiyonlarının düzenlenmesinde rol oynar.


Sıcak hava, sıcak kanlı hayvanlarda vazodilatasyona neden olabilecek dışsal faktörlere bir örnektir. Vazokonstriksiyon soğuk havalarda meydana gelir, böylece daha az ısı kaçağı oluşur. Bu sayede, soğuğa daha uzun süre maruz kalınabilir.

Kapsaisin (kırmızı biberlerde bulunur) ve alkol gibi bazı yiyecek ve içecekler,vazodilatasyona neden olur. Ortamdaki ışık ve sesler gibi diğer faktörler de vazodilatasyonda rol oynayabilir. Çok fazla ışık veya çevresel gürültü olduğunda ise vazokonstriksiyon meydana gelir.

Bazı farmasötik ilaçlar vazodilatör özelliktedir ve hipertansiyon (yüksek tansiyon), konjestif kalp yetmezliği, göğüs ağrısı ve erektil disfonksiyon gibi durumların tedavisinde kullanılır. 

Verilen vazodilatör türü tıbbi duruma bağlıdır; örneğin, venöz vazodilatörler anjinadan kaynaklanan göğüs ağrısının tedavisinde etkilidir, ancak atardamarı genişletmedikleri için hipertansiyon tedavisinde etkili değildir. 

Bazı vazodilatörler, kan damarlarını genişletmenin yanında ek olarak başka yararlı fonksiyonlara sahiptir. Örneğin kalsiyum kanal blokerleri, kan basıncını düşürmeye ek olarak kalbin aritmilerini düzenlemeye yardımcı olabilir.


Yorum Gönder

0 Yorumlar